Hurmatli davra suhbati ishtirokchilari,

Hurmatli hamkasblar,

Xonimlar va janoblar!

Avvalo, bugungi davra suhbatining barcha ishtirokchilarini qutlashga va davra suhbatimizda ishtirok etishga tayyor ekanliklari uchun minnatdorlik bildirishga ijozat bergaysiz.

Doktor Abdul Xay Kanitga Institutimiz tadbirida, shuningdek, ertaga bo‘lib o‘tadigan Markaziy Osiyoda suv xavfsizligi masalalariga bag‘ishlangan davra suhbatida ishtirok etgani uchun alohida minnatdorchilik bildirmoqchiman.

Markaziy Osiyoda tashkil etilayotgan tadbirlarda Afg‘oniston tahliliy markazi vakilining ishtiroki Markaziy Osiyo mamlakatlarining Afg‘onistonga nisbatan zamonaviy yondashuvlariga to‘liq mos keladigan juda yaxshi belgidir.

O‘zbekistondagi yetakchi tadqiqot instituti rahbari sifatida shuni ta’kidlamoqchimanki, biz O‘zbekiston-Afg‘oniston hamkorligini rivojlantirishga, jumladan ikki mamlakat tahliliy markazlari o‘rtasidagi yaqin hamkorlikni rivojlantirishga muhim ahamiyat beramiz.

Aynan ekspertlar hamjamiyati nafaqat siyosiy muloqotni ilgari surishda intellektual yordam ko‘rsatishga, balki ikki tomonlama va mintaqaviy sheriklikning istiqbolli yo‘nalishlari bo‘yicha yangi g‘oyalar va amaliy takliflarni shakllantirishga qodir.

Bugun biz Markaziy Osiyo xalqaro instituti va Afg‘oniston Tashqi ishlar vazirligi qoshidagi Strategik tadqiqotlar markazi o‘rtasida siyosiy va iqtisodiy tadqiqotlar, mintaqaviy xavfsizlik, savdo, investitsiyalar, sanoat, o‘zaro bog‘liqlik, ekologiya va suv masalalari sohalarida hamkorlik qilish, shuningdek, qo‘shma tadbirlar va ekspert almashinuvlari uchun asos yaratadigan hamkorlik to‘g‘risidagi bayonnomani imzolaymiz.

Bu hamkorlikni amaliy jihatdan boyitish allaqachon boshlangan. Bu yil MOXI delegatsiyasining Kobulga tashrifi chog‘ida doktor Kanit bizga bir qator ilmiy jurnallar va nashrlarni taqdim etdi. Shu munosabat bilan MOXI ekspertlarining materiallarini STI nashrlarida chop etish, shuningdek, ikki markaz rahbarlarining qo‘shma maqolasini tayyorlash istiqbolli hisoblanadi.

Shuningdek, MOXI Afg‘oniston tahliliy tuzilmalarining Amerika, Yevropa va boshqa xorijiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlik aloqalarini o‘rnatish uchun maydon bo‘lishi mumkin, deb hisoblaymiz. Bu borada markazlarimiz ishtirokida qo‘shma tadbirlar o‘tkazish maqsadga muvofiq bo‘ladi.

Hamkorlikning asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha qo‘shma takliflar tayyorlash uchun platforma sifatida O‘zbekiston va Afg‘oniston ekspertlar kengashini tashkil etish istiqbolli qadam bo‘lishi mumkin.

Afg‘oniston tashqi ishlar vaziri Amir Xon Muttaqiyning Kobulda "Markaziy Osiyo - Afg‘oniston" tahliliy markazlarining birinchi forumini o‘tkazish tashabbusini ham qo‘llab-quvvatlaymiz va uning amaliy hamkorlik yo‘l xaritasi bo‘yicha takliflarni ishlab chiqish uchun muhim maydon sifatida o‘tkazilishini katta qiziqish bilan kutamiz.

O‘ylaymizki, bunday forum kun tartibiga savdo-iqtisodiy hamkorlik, transport yo‘laklarini rivojlantirish, mintaqaviy xavfsizlik, energetika, suv va ekologiya masalalari, shuningdek, barqaror mintaqaviy sheriklikni ilgari surishda tahliliy markazlarning rolini kiritish lozim.

MOXI ushbu tadbirni tashkil etish va o‘tkazishda faol ishtirok etishga tayyorligini ta’kidlamoqchiman.

Hurmatli davra suhbati ishtirokchilari,

Aprel oyi boshida Kobulda Markaziy Osiyo mamlakatlari tashqi siyosat idoralari rahbarlari ishtirokida "Markaziy Osiyo - Afg‘oniston" birinchi maslahat muloqoti bo‘lib o‘tdi

Ushbu formatning ishga tushirilishi shubhasiz, mintaqaviy miqyosdagi muhim siyosiy-diplomatik voqeaga aylandi. Bunday yuqori darajadagi muloqotning o‘tkazilishi va uning mazmunan boyitilishi Kobulning mintaqamiz davlatlari bilan ochiq, pragmatik va konstruktiv hamkorlikka intilishini namoyish etdi, Afg‘onistonning mintaqaviy jarayonlarga yanada faolroq qo‘shilish niyatidan dalolat beradi.

Muzokaralar afg‘on tomonining bevosita ishtirokida mintaqaviy hamkorlikning asosiy masalalarini tizimli va ishonchli tarzda muhokama qilish uchun asos yaratdi.

Shu munosabat bilan, avvalo, afg‘on tomonini ushbu tadbir muvaffaqiyatli tashkil etilgani bilan tabriklayman.

Ushbu uchrashuvning aynan Kobulda o‘tkazilishining o‘ziyoq mamlakatlarimiz Afg‘onistonning kelajagi va uning mintaqadagi o‘rni bilan bog‘liq asosiy masalalar afg‘on tomonining bevosita ishtirokida muhokama qilinishi kerakligini tushunishini tasdiqladi.

Afg‘oniston tashqi ishlar vaziri Amir Xon Muttaqiyning ikki tomonlama munosabatlar va hamkorlikni yanada kengaytirish bilan bir qatorda, umumiy mintaqaviy siyosiy kun tartibini shakllantirish ustida izchil ishlash zarurligi haqidagi taklifi ham qo‘llab-quvvatlashga loyiq.

Afg‘oniston mintaqaviy dastur va tashabbuslarda, ayniqsa transport, temir yo‘l o‘zaro bog‘liqligi, ekologiya va Markaziy Osiyoning barqaror rivojlanishi sohalarida faol ishtirok etishga tayyorligini bildirayotgani juda e’tiborga loyiq. Biz Afg‘oniston tomonining Shanxay hamkorlik tashkilotida kuzatuvchi bo‘lish istagini qo‘llab-quvvatlaymiz, shuningdek, Kobulning "Yashil Markaziy Osiyo" tashabbusiga bo‘lgan qiziqishini mamnuniyat bilan qabul qilamiz.

Shuni alohida ta’kidlash kerakki, Afg‘oniston tomoni tomonidan bildirilgan ko‘plab takliflar O‘zbekiston pozitsiyasiga hamohangdir. Gap, avvalo, Afg‘oniston bilan hamkorlikni barqaror, tizimli va siyosatdan xoli yo‘nalishga o‘tkazish zarurligi, bunda yakkalanishga emas, balki jalb etishga; qarama-qarshilikka emas, balki amaliy hamkorlikka; xavf-xatarlar prizmasi orqali tor qarashga emas, balki umumiy imkoniyatlar makonini shakllantirishga ustuvorlik berilishi haqida bormoqda.

Shu nuqtayi nazardan, muloqot davomida ilgari surilgan ushbu formatni institutsionallashtirish, alohida ekspertlar konferensiyasini tashkil etish, amaliy hamkorlik bo‘yicha yo‘l xaritasini ishlab chiqish, shuningdek, xavfsizlik, savdo, tranzit va iqlim kun tartibi masalalarida yondashuvlarni muvofiqlashtirish bo‘yicha tashabbuslar alohida ahamiyatga ega.

Hurmatli hamkasblar,

Bugungi muhokamamiz doirasida ikki tomonlama va mintaqaviy hamkorlikka oid dolzarb mavzularning keng doirasi muhokama qilinadi.

Shu munosabat bilan mintaqadagi barcha mamlakatlar uchun prinsipial ahamiyatga ega va alohida dolzarblikni saqlab qolayotgan suv mavzusiga alohida e’tibor qaratmoqchiman.

Transchegaraviy suvdan foydalanish masalalari umumiy mintaqamizning ajralmas qismi sifatida Markaziy Osiyo mamlakatlari va Afg‘oniston o‘rtasidagi mintaqaviy hamkorlikning eng muhim omili bo‘lib qolmoqda.

Shu munosabat bilan O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2023-yilda Dushanbeda bo‘lib o‘tgan AXJ sammitida Afg‘onistonni suv resurslari bo‘yicha mintaqaviy muloqotga jalb etish zarurligini ta’kidlagan edi. Biz buni butun mintaqaning umumiy manfaatlariga javob beradigan o‘z vaqtida va uzoqni ko‘zlagan yondashuv deb bilamiz.

Shuning uchun bu yil Kobulga tashrifimiz chog‘ida ham ushbu mavzu bo‘yicha fikr almashdik va doktor Kanit suv masalalarini muhokama qilishga tayyorligini bildirdi.

Ushbu kelishuvni rivojlantirish maqsadida ertaga "Iqlim o‘zgarishi sharoitida Markaziy Osiyoda suv xavfsizligini ta’minlash" mavzusida alohida davra suhbati o‘tkazamiz.

Bu borada Tashkent Water Week 2026 forumi natijalari ham muhim ahamiyatga ega. Biz Afg‘oniston suv resurslari va energetika vaziri o‘rinbosari Mujib ur Rahmon Umarning afg‘on tomoni suv resurslarini adolatli taqsimlashga sodiqligi, konstruktiv hamkorlikka va yuzaga keladigan barcha masalalarni muloqot orqali hal etishga tayyorligi haqidagi bayonotini mamnuniyat bilan qayd etamiz.

Hurmatli hamkasblar,

So‘zimning yakunida fursatdan foydalanib, biz uchun amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan bir qator masalalar yuzasidan sizning fikr-mulohazalaringizni eshitmoqchiman.

Avvalo, Kobulda bo‘lib o‘tgan maslahat muloqoti yakunlari bo‘yicha Sizning bahongizni eshitish juda muhim bo‘lardi. Sizningcha, Afg‘onistonning Markaziy Osiyo jarayonlariga yanada yaqinroq jalb etilishiga qanday to‘siqlar hali ham xalaqit bermoqda? Va bugunoq qanday amaliy qadamlar ushbu ijobiy turtkini o‘zaro hamkorlikning barqaror amaliyotiga aylantirishga yordam berishi mumkin?

Va, albatta, afg‘on tomonining suv sohasidagi kelgusidagi hamkorlik bo‘yicha pozitsiyasini bilish foydali bo‘lardi: afg‘on hamkasblar mavjud formatlarda hamkorlikni rivojlantirishni qanday ko‘radilar va ularning fikricha, suv xavfsizligi masalalari bo‘yicha amaliy sheriklikni mustahkamlashga qanday qadamlar hissa qo‘shishi mumkin.

E’tiboringiz uchun tashakkur.